Gần đây sự việc “Hợp đồng kỳ nghỉ” đang rất hot và mình xin phép kể câu chuyện mình đã trải nghiệm từ góc nhìn của người trong cuộc
Công việc thứ 2 trong thời sinh viên
Hồi còn sinh viên năm nhất mình được một người bạn giới thiệu vào làm công ty telesale sản phẩm mọc tóc, đây là công việc thứ 2 trong thời sinh viên của mình.
Khi mới vào mình cũng được đào tạo về sản phẩm và sản phẩm có hiệu quả tốt. Sau đó mình được phân cho một list danh sách số điện thoại và công việc của mình là gọi điện, thuyết phục khách mua hàng. Mình vẫn còn nhớ, có một bác nghe máy và bác phàn nàn rất lâu về việc đã dùng một liệu trình mà không có hiệu quả, mình vâng vâng, dạ dạ và sau đó bác lại tiếp tục mua tiếp.
Và mình bắt đầu thấy cấn cấn, vì một số khách hàng dùng không có hiệu quả, bản thân mình cũng không dùng, nhưng vẫn phải nói tốt về sản phẩm, nên mình quyết định xin nghỉ sau 20 ngày làm việc. Một thời gian sau, trong buổi tối khi ăn cơm với gia đình, mình thấy VTV đưa tin sản phẩm đó kém chất lượng, có dấu hiệu lừa đảo. Mình thở phào nhẹ nhõm vì mình đã kịp dừng lại. Nhưng công việc này cũng để lại cho mình ám ảnh tâm lý mỗi khi nghe tiếng chuông điện thoại. Đến tận bây giờ mình vẫn chưa hoàn toàn vượt qua, nên mình thường để điện thoại im lặng hoặc ưu tiên nhắn tin thay vì gọi điện.
Qua công việc đó, mình cũng cẩn trọng hơn mỗi khi xin đi làm ở các công ty. Mình thường quan tâm đầu tiên là Sếp và những tư duy của Sếp, tiếp theo sản phẩm dịch vụ và môi trường, đồng nghiệp,… Một số công việc tiếp theo của mình như viết content fanpage, sản xuất nội dung youtube, thiết kế, telesale phần mềm bán hàng,…và đều là những công ty làm việc chân chính.
Mô hình kinh doanh mang đến cảm giác an toàn
Ngoài những công việc mình vừa kể, mình cũng có khoảng 3 năm được tham gia 2 mô hình kinh doanh mà đối với mình, đó là một bài học lớn. Những người đứng đầu đều nói về lý tưởng tốt đẹp cho xã hội, môi trường liên tục đào tạo, chia sẻ và mang đến cảm giác nơi đây rất an toàn, đều là những người tích cực.
Mô hình 1: Công ty sàn thương mại điện tử.
Công ty có website sàn thương mại điện tử và hợp tác với những nhà đầu tư mở các siêu thị nhỏ ở một số tỉnh. Thời gian này cũng có rất nhiều nhà cung cấp đưa sản phẩm vào, có nhiều sản phẩm chất lượng và cũng có nhiều sản phẩm kém chất lượng. Sau khi làm một thời gian, mình nhận thấy chiến lược công ty thay vì tập trung vào giá trị doanh nghiệp, sản phẩm và bán hàng để có dòng tiền khỏe, thì lại là liên tục tạo hội thảo, chốt hợp đồng gọi vốn đầu tư. Mình có chia sẻ với những người đứng đầu, nhưng không được lắng nghe nên mình quyết định xin nghỉ.
Mô hình 2: Công ty đa cấp được cấp phép tại Việt Nam.
Mình không có định kiến về đa cấp, nên mình dành thời gian tìm hiểu nghiêm túc. Thời gian đầu mình cũng được trải nghiệm môi trường tích cực, tham gia các buổi hội thảo, các sự kiện, liên tục học tập phát triển bản thân, chia sẻ và cũng được truyền cảm hứng về lối sống tích cực, về sự cho đi vô điều kiện, về mình là một chủ doanh nghiệp, mô hình kinh doanh thông minh, về thu nhập thụ động. Mình đã tin vào những chia sẻ màu hồng đó, cũng đi bán sản phẩm, cùng đội nhóm mở các chương trình phễu với nhiều nội dung, cũng đầu tư mở địa điểm kinh doanh.
Khi có khoảng lặng để nhìn rõ lại, mình nhìn thấy một thực tế, sản phẩm là của công ty, công ty đưa ra phần thưởng và bản chất thì mình là người đi bán hàng cho công ty, mình vẫn sẽ phải làm việc cả đời để giữ hệ thống vì con người trong hệ thống đó có thể rời đi hoặc ngừng mua hàng bất cứ lúc nào, vậy nên, mình không phải là một chủ doanh nghiệp, mình cũng không sở hữu mô hình kinh doanh thông minh hay thu nhập thụ động như những gì được chia sẻ. Và ở phía công ty cũng nghiêm cấm mọi hành vi nói về việc người tham gia phân phối sản phẩm là đang có nguồn thu nhập thụ động. Thế nhưng, những người đưa bạn tham gia mô hình có thể không nói trực diện đây là mô hình thụ động, nhưng sẽ mời bạn tham gia một chương trình đào tạo về kinh doanh thịnh vượng, nói về thu nhập thụ động và sau chương trình sẽ nói với bạn rằng “Speaker đang chia sẻ là người có nguồn thu nhập thụ động, hãy hỏi người đó xem người đó đang làm gì”. Và rồi, bạn sẽ được đến gặp Speaker, Speaker sẽ dần dần hé lộ cho bạn biết về họ đang làm gì, hướng dẫn bạn nên làm gì để được như họ. Đồng thời, bạn cũng sẽ tự ngầm hiểu rằng, tham gia mô hình này sẽ có nguồn thu nhập thụ động. Và bạn trở thành người tiếp theo mua sản phẩm, mời những người khác đến như cách mà bạn đã đến, nhưng bạn không thực sự hiểu những lựa chọn của mình là vì đã hiểu trọn vẹn những thuật ngữ đó, hay là đang bị những “cảm xúc” khác che mờ.
Mình quan sát thấy, khi làm mô hình này, sản phẩm thì vẫn là vậy, giá tăng đều hằng năm, và những người bán hàng phải liên tục thay đổi chương trình phễu, thay đổi tên thương hiệu để thu hút nhiều người tham gia. Trải qua quá trình đi sự kiện, tham gia hội thảo, coaching 1:1 thì người tham gia sẽ bị nhầm lẫn giữa việc mình thấy sản phẩm thực sự tốt với đúng giá trị, mình muốn là người đi bán sản phẩm này hay mình thích môi trường hoặc một chương trình phễu,…?
Ví dụ, bạn đến vì được mời tham gia chương trình về dạy con khoa học và sau một quá trình, bạn có thể nghỉ việc để đi bán sản phẩm cho công ty và bạn tự kỷ ám thị sản phẩm đó vô cùng tuyệt vời, bạn bảo vệ sản phẩm đó một cách vô điều kiện và bạn gần như nghĩ rằng nếu không có sản phẩm đó thì cuộc đời của mình sẽ rất tệ. Bạn mang theo nỗi sợ đó hoặc sự hưng phấn như vừa tìm ra một thứ tuyệt vời nhất trên đời, bạn có thể bỏ công việc đã giúp bạn có cuộc sống tốt hơn, bỏ đi chuyên môn bạn đã từng tích lũy hay rời bỏ một số mối quan hệ chất lượng để cống hiến thời gian, đầu tư tài chính,… cho việc dùng sản phẩm và duy trì hoạt động kinh doanh sản phẩm.
Mình đã từng đến vì kiến thức về chăm sóc sức khỏe chủ động, chương trình về phát triển nội tâm và tìm hiểu về kinh doanh chuyên nghiệp, về cách để có nguồn thu nhập thụ động, nhưng dần dần mình lại trở thành người phân phối, bán sản phẩm và rơi vào guồng quay xây hệ thống, tìm thành viên tuyến dưới,… 😄😄
Khi dừng lại, mình thấy không có sản phẩm đó mình vẫn rất tốt, mình nhận ra mẹ thiên nhiên trao tặng cho con người nguồn thực phẩm tự nhiên rất phong phú và đầy dưỡng chất, đặc biệt là ở Việt Nam, chi phí còn rất phù hợp. Mình cũng đặt câu hỏi, sản phẩm sức khỏe có sơ đồ trả thưởng nhiều như vậy thì giá trị thực sự của sản phẩm là bao nhiêu?
Mình cũng nhận ra, nếu mình đủ bản lĩnh để trở thành một chủ doanh nghiệp thì mình cần đi từ khách hàng của mình là ai, nỗi đau của khách hàng là gì, mình giúp gì được cho họ. Mình và những thành viên trong team có quyền, nghĩa vụ liên tục cải tiến sản phẩm để giúp khách hàng của mình được trải nghiệm những sản phẩm, dịch vụ chất lượng, chi phí tối ưu nhất. Mình được quyết định mô hình kinh doanh, chất lượng, giá thành sản phẩm, nhân sự,…. Không phải “chủ doanh nghiệp” chỉ là cái danh. Trong khi thực tế là không được quyết những điều cốt lõi của một doanh nghiệp, nhưng vẫn luôn hô hào, mình là một chủ doanh nghiệp, đang sở hữu một mô hình kinh doanh thông minh, sở hữu chuỗi hàng trăm cơ sở, hãy hợp tác với tôi. Mình thấy cần sống đúng với giá trị và chân thật với năng lực thật sự của chính mình, để từ đó hoàn thiện bản thân đúng đắn mỗi ngày.
Từ những trải nghiệm mình nhận ra, hành trình trưởng thành sẽ có nhiều lúc không tỉnh táo và tùy mức độ mà sẽ phải trả giá xứng đáng. Việc liên tục quan sát chính mình, điều chỉnh thân – tâm – trí để sống đúng quy luật vũ trụ, sống đúng đạo đức, đúng pháp luật là điều vô cùng cần thiết và quan trọng. Hay nói một cách hài hước là yêu ma quỷ quái (tư duy xấu) biến hóa khôn lường, nếu mà không tỉnh, không giữ bản tâm là dễ bị mê hoặc lắm. hehe
Cảm ơn cả nhà đã đọc bài chia sẻ.